کتابخانه‌ی استاندارد · عدد و مجموعه

اعشاری decimal

عدد اعشاری دقیق برای پول و حسابداری، بدون خطای گرد کردن ممیز شناور.

واردسازی اعشاری

نام آرگومان‌ها شناسه‌ی خود کد است و معادل فارسی ندارد؛ گونه‌ها، کلیدواژه‌ها و نام بسته‌ها با معادل فارسی نوشته می‌شوند.

در اعشار۶۴، حاصل ۰٫۱ + ۰٫۲ دقیقاً ۰٫۳ نیست. برای علم و گرافیک این خطای کوچک مهم نیست، اما برای پول مهم است: ریال گم‌شده در حسابداری پذیرفتنی نیست. بسته‌ی اعشاری عدد را به شکل یک عدد بزرگ و یک مقیاس (تعداد رقم‌های پس از ممیز) نگه می‌دارد؛ پس ۱۰٫۰۵ یعنی ۱۰۰۵ با مقیاس ۲، و هیچ خطایی پیش نمی‌آید. جای کاربردش قیمت، فاکتور، مانده‌ی حساب، مالیات و سود بانکی است. برای اندازه‌گیری و آمار اعشار۶۴ و بسته‌ی ریاضی را به کار ببرید، و وقتی همه‌ی مبلغ‌ها دو رقم اعشار دارند و هرگز از حدود ۹۲ هزار تریلیون بیشتر نمی‌شوند، سنتِ صحیح۶۴ هم کافی است.

جمع، تفریق و ضرب همیشه دقیق‌اند. مقیاس حاصل‌جمع بزرگ‌ترِ دو مقیاس است و مقیاس حاصل‌ضرب جمع آن دو. تقسیم ممکن است بی‌پایان باشد (یک سوم)، پس تقسیم تعداد رقم‌ها و یک شیوه گردکردن می‌گیرد. هفت روش گرد کردن هست؛ حسابداری معمولاً نیم به زوج را می‌خواهد و مبلغی که به مشتری نشان داده می‌شود اغلب نیم رو به بالا را.

اشتباه‌های رایج:

  • رها کردن رشد مقیاس. هر ضرب مقیاس‌ها را با هم جمع می‌کند، پس مانده‌ای که هر ماه در نرخ ضرب می‌شود هر بار رقم‌های بیشتری دارد. پس از هر مرحله‌ای که صورت‌حساب نشان می‌دهد، به دو رقم گرد کنید.
  • انتظار گرد کردن مدرسه‌ای از تابع‌های نمایش. به رشته ثابت، قالب گروهی، گردکردن و درصد نیم به زوج گرد می‌کنند، پس ۲٫۳۴۵ به شکل 2.34 دیده می‌شود. اگر 2.35 می‌خواهید، اول گردکردن نیم بالا را صدا بزنید.
  • تقسیم بر صفر. تقسیم، تقسیم گردشده و تقسیم صحیح به‌جای متوقف کردن برنامه ۰ برمی‌گردانند، پس مقسوم‌علیه را خودتان بررسی کنید.
  • رونوشت گرفتن با =. هر اعشاری یک عدد بزرگ.صحیح در خود دارد، پس ب := الف رقم‌ها را شریک می‌کند؛ برای رونوشت مستقل همانند را به کار ببرید و هر عدد را یک بار آزاد کنید.

چرا اعشار۶۴ نه؟

ده بار جمع زدن ۰.۱ با اعشار۶۴ می‌شود 0.9999999999999999، چون ۰.۱ شکل دودویی دقیق ندارد. همین حلقه با اعشاری دقیقاً 1.0 می‌دهد. مبلغ‌ها را از متن با تجزیه بسازید، یا از عدد صحیحِ ریال و سنت با از مقیاس. اگر از قبل یک اعشار۶۴ دارید، از اعشاری ماشین هم کار می‌کند، به شرطی که بگویید چند رقم اعشار نگه دارد.

decimal-guide-float.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    ناپایا ممیزی := ۰.۰
    تکرار ۱۰:
        ممیزی += ۰.۱
    پایان
    سرچاپ "جمع ده تا ۰.۱ با اعشار۶۴:"، ممیزی، ممیزی برابر ۱.۰

    ناپایا دقیق := اعشاری.صفر()
    یک دهم := اعشاری.از مقیاس(۱، ۱)
    تکرار ۱۰:
        دقیق = اعشاری.جمع(دقیق، یک دهم)
    پایان
    سرچاپ "جمع ده تا ۰.۱ با اعشاری:"، اعشاری.به رشته(دقیق)، اعشاری.یکسان است(دقیق، اعشاری.از صحیح(۱))

    قیمت := اعشاری.از اعشاری ماشین(۱۹.۹۹، ۲)
    سرچاپ "۱۹.۹۹ از اعشار۶۴:"، اعشاری.به رشته(قیمت)
    سرچاپ "سه برابر:"، اعشاری.به رشته(اعشاری.ضرب صحیح(قیمت، ۳))
پایان
خروجیجمع ده تا ۰.۱ با اعشار۶۴: 0.9999999999999999 false جمع ده تا ۰.۱ با اعشاری: 1.0 true ۱۹.۹۹ از اعشار۶۴: 19.99 سه برابر: 59.97

فاکتور با تخفیف و مالیات

قیمت‌ها معمولاً از پایگاه داده یا فرم به شکل متن می‌آیند، پس تجزیه نقطه‌ی شروع طبیعی است. ضرب صحیح بی هیچ گرد کردنی در تعداد ضرب می‌کند و درصد یک درصد را حساب می‌کند و نتیجه را تا رقم‌هایی که می‌خواهید، به روش نیم به زوج گرد می‌کند. با به رشته ثابت چاپ کنید تا ۱۲ به شکل 12.00 دیده شود، یا با قالب گروهی برای جداکننده‌ی هزارگان.

decimal-guide-invoice.salam
واردسازی اعشاری

ساختار ردیف:
    همگانی نام: رشته = ""
    همگانی قیمت: رشته = ""
    همگانی تعداد: صحیح = ۰
پایان

تابع ریشه:
    ناپایا ردیف‌ها := وکتور {} برگردان وکتور<ردیف>
    دیرکن ردیف‌ها.آزادکن()
    ردیف‌ها.بیفزا(ردیف { نام = "دفتر"، قیمت = "4.75"، تعداد = ۳ })
    ردیف‌ها.بیفزا(ردیف { نام = "خودکار"، قیمت = "1.20"، تعداد = ۱۰ })
    ردیف‌ها.بیفزا(ردیف { نام = "کوله‌پشتی"، قیمت = "39.90"، تعداد = ۱ })

    ناپایا جمع جزء := اعشاری.صفر()
    هر ر در ردیف‌ها:
        ناپایا موفق := نادرست
        واحد := اعشاری.تجزیه(ر.قیمت، موفق)
        مبلغ := اعشاری.ضرب صحیح(واحد، ر.تعداد برگردان صحیح۶۴)
        سرچاپ ر.نام، ر.تعداد، "x"، اعشاری.به رشته ثابت(واحد، ۲)، "="، اعشاری.به رشته ثابت(مبلغ، ۲)
        جمع جزء = اعشاری.جمع(جمع جزء، مبلغ)
    پایان

    تخفیف := اعشاری.درصد(جمع جزء، اعشاری.از صحیح(۵)، ۲)
    مشمول مالیات := اعشاری.تفریق(جمع جزء، تخفیف)
    مالیات := اعشاری.درصد(مشمول مالیات، اعشاری.از مقیاس(۹۵، ۱)، ۲)
    کل := اعشاری.جمع(مشمول مالیات، مالیات)
    سرچاپ "جمع جزء"، اعشاری.به رشته ثابت(جمع جزء، ۲)
    سرچاپ "تخفیف ۵٪"، اعشاری.به رشته ثابت(تخفیف، ۲)
    سرچاپ "مالیات ۹.۵٪"، اعشاری.به رشته ثابت(مالیات، ۲)
    سرچاپ "جمع کل"، اعشاری.قالب گروهی(کل، ۲، ","، ".")
پایان
خروجیدفتر 3 x 4.75 = 14.25 خودکار 10 x 1.20 = 12.00 کوله‌پشتی 1 x 39.90 = 39.90 جمع جزء 66.15 تخفیف ۵٪ 3.31 مالیات ۹.۵٪ 5.97 جمع کل 68.81

در هر مرحله‌ای که فاکتور واقعی نشان می‌دهد (تخفیف، مالیات) یک بار گرد کنید، نه فقط در پایان. مشتری و اداره‌ی مالیات هر خط چاپ‌شده را وارسی می‌کنند، پس هر خط باید از قبل به واحد پول گرد شده باشد. این مثال برای کوتاهی عددهایش را آزاد نمی‌کند؛ سروری که مدت‌ها روشن می‌ماند باید هر کدام را با آزادسازی رها کند، همان‌طور که مثال تقسیم صورت‌حساب می‌کند.

سود بانکی و هزینه‌ی گرد کردن

بانک سود را هر سال به سنت کامل می‌پردازد و همان سنت‌های گردشده بعد خودشان سود می‌گیرند. این مثال پنج سال را با گرد کردن سالانه اجرا می‌کند و نتیجه را با فرمول دقیق مقایسه می‌کند: اختلاف یک سنت است. تقسیم و تقسیم صحیح همیشه تعداد رقم و یک شیوه گردکردن می‌خواهند، چون تقسیمی مثل یک دوازدهم پایان ندارد.

decimal-guide-interest.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    ناپایا مانده := اعشاری.از صحیح(۱۰۰۰۰)
    نرخ := اعشاری.از مقیاس(۱۵، ۳)
    یک := اعشاری.از صحیح(۱)
    تکرار ۱ تا ۵ در سال:
        سود := اعشاری.گردکردن(اعشاری.ضرب(مانده، نرخ)، ۲)
        مانده = اعشاری.جمع(مانده، سود)
        سرچاپ "سال"، سال، "سود"، اعشاری.به رشته ثابت(سود، ۲)، "مانده"، اعشاری.قالب گروهی(مانده، ۲، ","، ".")
    پایان

    ضریب := اعشاری.توان(اعشاری.جمع(یک، نرخ)، ۵)
    دقیق := اعشاری.ضرب(اعشاری.از صحیح(۱۰۰۰۰)، ضریب)
    سرچاپ "بدون گرد کردن سالانه"، اعشاری.به رشته(دقیق)
    سرچاپ "گردشده"، اعشاری.به رشته ثابت(اعشاری.گردکردن(دقیق، ۲)، ۲)

    ماهانه := اعشاری.تقسیم صحیح(مانده، ۱۲، ۲، اعشاری.شیوه گردکردن.به سمت صفر)
    سرچاپ "یک دوازدهم، گرد به پایین"، اعشاری.به رشته ثابت(ماهانه، ۲)
پایان
خروجیسال 1 سود 150.00 مانده 10,150.00 سال 2 سود 152.25 مانده 10,302.25 سال 3 سود 154.53 مانده 10,456.78 سال 4 سود 156.85 مانده 10,613.63 سال 5 سود 159.20 مانده 10,772.83 بدون گرد کردن سالانه 10772.840038843750000 گردشده 10772.84 یک دوازدهم، گرد به پایین 897.73

تقسیم صورت‌حساب بی گم شدن حتی یک سنت

تقسیم ۱۰۰.۰۰ بر ۳ و گرد کردن، سه بار 33.33 می‌دهد که جمعشان 99.99 است. تقسیم مساوی سنت جاافتاده را به سهم اول می‌دهد، پس جمع سهم‌ها همیشه با مبلغ اصلی برابر است. تخصیص نسبی همین کار را برای سهم‌هایی با نسبت معین می‌کند، مثل تقسیم سود میان شریک‌ها.

decimal-guide-split.salam
واردسازی اعشاری

تابع نمایش(برچسب: رشته، سهم‌ها: وکتور<اعشاری.اعشاری>):
    ناپایا خط := برچسب
    هر سهم در سهم‌ها:
        خط = خط + " " + اعشاری.به رشته ثابت(سهم، ۲)
    پایان
    جمع := اعشاری.مجموع(سهم‌ها)
    سرچاپ خط، "| جمع"، اعشاری.به رشته ثابت(جمع، ۲)
پایان

تابع ریشه:
    صورت حساب := اعشاری.از مقیاس(۱۰۰۰۰، ۲)
    ناپایا ساده := اعشاری.تقسیم صحیح(صورت حساب، ۳، ۲، اعشاری.شیوه گردکردن.نیم به زوج)
    سرچاپ "۱۰۰.۰۰ تقسیم بر ۳ گردشده:"، اعشاری.به رشته ثابت(ساده، ۲)، "ضرب در ۳ ="، اعشاری.به رشته ثابت(اعشاری.ضرب صحیح(ساده، ۳)، ۲)
    ساده.آزادسازی()

    ناپایا سه سهم := اعشاری.تقسیم مساوی(صورت حساب، ۳)
    نمایش("تقسیم به ۳:"، سه سهم)
    اعشاری.آزادسازی همه(سه سهم)

    ناپایا نسبت‌ها := وکتور {} برگردان وکتور<صحیح۶۴>
    دیرکن نسبت‌ها.آزادکن()
    نسبت‌ها.بیفزا(۵۰)
    نسبت‌ها.بیفزا(۳۰)
    نسبت‌ها.بیفزا(۲۰)
    سود := اعشاری.از مقیاس(۱۲۳۴۵۷، ۲)
    ناپایا بخش‌ها := اعشاری.تخصیص نسبی(سود، نسبت‌ها)
    نمایش("۵۰/۳۰/۲۰ از ۱۲۳۴.۵۷:"، بخش‌ها)
    اعشاری.آزادسازی همه(بخش‌ها)
پایان
خروجی۱۰۰.۰۰ تقسیم بر ۳ گردشده: 33.33 ضرب در ۳ = 99.99 تقسیم به ۳: 33.34 33.33 33.33 | جمع 100.00 ۵۰/۳۰/۲۰ از ۱۲۳۴.۵۷: 617.29 370.37 246.91 | جمع 1234.57

در هر دو تابع، کوچک‌ترین واحدهای باقی‌مانده یکی‌یکی به سهم‌های اول می‌رسند؛ تخصیص نسبی نگاه نمی‌کند کدام سهم در گرد کردن بیشتر باخته است. تقسیم مساوی با کمتر از یک سهم، و تخصیص نسبی بدون نسبت، با نسبت منفی یا با نسبت‌هایی که جمعشان صفر است، وکتور خالی برمی‌گردانند. تقسیم مساوی و تخصیص نسبی یک وکتور تازه از عددها برمی‌گردانند؛ آن را با آزادسازی همه آزاد کنید که همه‌ی عددها و خود وکتور را رها می‌کند.

تجزیه چه چیزهایی را می‌پذیرد

تجزیه فاصله‌های دور عدد را نادیده می‌گیرد و علامت، رقم فارسی، خط زیر میان رقم‌ها و نماد علمی را می‌پذیرد. ویرگول به‌عنوان ممیز و ممیز فارسی ٫ را نمی‌پذیرد: اگر کاربرانتان این‌ها را تایپ می‌کنند، پیش از تجزیه با نقطه جایگزینشان کنید. تجزیه با پیش فرض در صورت شکست صفر برمی‌گرداند که برای فیلدهای اختیاری مناسب است، ولی غلط تایپی را پنهان می‌کند.

decimal-guide-parse.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    ورودی‌ها := ["1250.50"، "  -3.75 "، "1_000_000"، "۱۲۳.۴۵"، "۱۲۳٫۴۵"، "2.5e3"، "12,50"، "abc"، ""]
    هر متن در ورودی‌ها:
        ناپایا موفق := نادرست
        عدد := اعشاری.تجزیه(متن، موفق)
        اگر موفق:
            سرچاپ "[" + متن + "]"، "->"، اعشاری.به رشته(عدد)، "مقیاس"، اعشاری.مقیاس(عدد)
        وگرنه:
            سرچاپ "[" + متن + "]"، "-> عدد نیست"
        پایان
    پایان
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.تجزیه با پیش فرض("اشتباه"))
پایان
خروجی[1250.50] -> 1250.50 مقیاس 2 [ -3.75 ] -> -3.75 مقیاس 2 [1_000_000] -> 1000000 مقیاس 0 [۱۲۳.۴۵] -> 123.45 مقیاس 2 [۱۲۳٫۴۵] -> عدد نیست [2.5e3] -> 2500 مقیاس 0 [12,50] -> عدد نیست [abc] -> عدد نیست [] -> عدد نیست 0

نماد علمی می‌تواند مقیاس را پایین بیاورد: 2.5e3 به ۲۵۰۰ با مقیاس ۰ و 1.50e1 به 15.0 تبدیل می‌شود.

گرد کردن، رشد مقیاس و صفر

سه غافلگیری فهرست بالا در یک برنامه. قیمت نمونه‌ی رایج نیم‌سنت است، ضرب تکراری همان نرخ ماهانه‌ای است که چهار بار اعمال می‌شود، و مقسوم‌علیه صفر گروهی است که هیچ عضوی ندارد.

decimal-guide-pitfalls.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    ناپایا موفق := نادرست
    قیمت := اعشاری.تجزیه("2.345"، موفق)
    سرچاپ "به رشته ثابت نیم به زوج گرد می‌کند:"، اعشاری.به رشته ثابت(قیمت، ۲)
    سرچاپ "اول گردکردن نیم بالا:"، اعشاری.به رشته ثابت(اعشاری.گردکردن نیم بالا(قیمت، ۲)، ۲)
    نرخ := اعشاری.تجزیه("1.075"، موفق)
    ناپایا رشدکرده := اعشاری.ضرب(قیمت، نرخ)
    سرچاپ "ضرب مقیاس‌ها را جمع می‌کند:"، اعشاری.به رشته(رشدکرده)، "مقیاس"، اعشاری.مقیاس(رشدکرده)
    تکرار ۳:
        رشدکرده = اعشاری.ضرب(رشدکرده، نرخ)
    پایان
    سرچاپ "سه بار دیگر:"، اعشاری.به رشته(رشدکرده)، "مقیاس"، اعشاری.مقیاس(رشدکرده)
    سرچاپ "گردشده به دو رقم:"، اعشاری.به رشته(اعشاری.گردکردن(رشدکرده، ۲))
    کارکنان := اعشاری.صفر()
    سرچاپ "سهم میان صفر نفر:"، اعشاری.به رشته(اعشاری.تقسیم گردشده(قیمت، کارکنان، ۲))
    اگر اعشاری.صفر است(کارکنان):
        سرچاپ "پیش از تقسیم، مقسوم‌علیه را بررسی کنید"
    پایان
پایان
خروجیبه رشته ثابت نیم به زوج گرد می‌کند: 2.34 اول گردکردن نیم بالا: 2.35 ضرب مقیاس‌ها را جمع می‌کند: 2.520875 مقیاس 6 سه بار دیگر: 3.131675134765625 مقیاس 15 گردشده به دو رقم: 3.13 سهم میان صفر نفر: 0.00 پیش از تقسیم، مقسوم‌علیه را بررسی کنید

از اعشاری ماشین مرز خودش را دارد: اعشار۶۴ را برای هر رقم در ده ضرب و بعد به صحیح۶۴ تبدیل می‌کند، پس مقدار ضرب در ۱۰مقیاس باید زیر حدود ۹٫۲ × ۱۰۱۸ بماند. برای مبلغ‌های بزرگ، متن را تجزیه کنید.

کارتابع
مبلغ از متنتجزیه
مبلغ از عدد صحیح سنتاز مقیاس(سنت، ۲)
قیمت ضرب در تعدادضرب صحیح
تخفیف یا نرخ مالیاتدرصد
گرد کردن به سنتگردکردن (نیم به زوج) یا گردکردن نیم بالا
تقسیم منصفانهتقسیم مساوی، تخصیص نسبی
نمایش به کاربربه رشته ثابت، قالب گروهی

گونه‌ها

شیوه گردکردن Rounding

جداشمار شیوه گردکردن
روش گرد کردن، وقتی رقم‌ها باید کم شوند. نمونه‌ی زیر همه‌ی روش‌ها را روی −۲٫۵ نشان می‌دهد.
نامانگلیسیگونهتوضیح
به سمت صفرDownبه سمت صفر: رقم‌های اضافه دور ریخته می‌شوند.
دور از صفرUpدور از صفر.
رو به پایینFloorرو به پایین، به سمت منفی بی‌نهایت.
رو به بالاCeilرو به بالا، به سمت مثبت بی‌نهایت.
نیم رو به بالاHalfUpبه نزدیک‌ترین؛ نیم دور از صفر گرد می‌شود. همان گرد کردنی است که در مدرسه یاد گرفته‌ایم.
نیم رو به پایینHalfDownبه نزدیک‌ترین؛ نیم به سمت صفر گرد می‌شود.
نیم به زوجHalfEvenبه نزدیک‌ترین؛ نیم به عدد زوج گرد می‌شود («گرد کردن بانکی»). در جمع تعداد زیادی عدد، خطای گرد کردن را به‌طور میانگین صفر نگه می‌دارد.
decimal-Round.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    ع := اعشاری.از مقیاس(-۲۵، ۱)
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.گردکردن(ع، ۰))، اعشاری.به رشته(اعشاری.گردکردن نیم بالا(ع، ۰))، اعشاری.به رشته(اعشاری.بریدن(ع، ۰))
    هر ش در [اعشاری.شیوه گردکردن.به سمت صفر، اعشاری.شیوه گردکردن.دور از صفر، اعشاری.شیوه گردکردن.رو به پایین، اعشاری.شیوه گردکردن.رو به بالا، اعشاری.شیوه گردکردن.نیم رو به بالا، اعشاری.شیوه گردکردن.نیم رو به پایین، اعشاری.شیوه گردکردن.نیم به زوج]:
        چاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.تغییر مقیاس(ع، ۰، ش))، ""
    پایان
    سرچاپ ""
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.پیراستن(اعشاری.از مقیاس(۱۲۵۰۰، ۴)))
پایان
خروجی-2 -3 -2 -2 -3 -3 -2 -3 -2 -2 1.25

اعشاری Dec

ساختار اعشاری
یک عدد اعشاری دقیق.
نامانگلیسیگونهتوضیح
مقدار بدون مقیاسunscaledعدد بزرگ.صحیحعدد صحیح بدون ممیز؛ برای ۱۰٫۰۵ برابر ۱۰۰۵ است.
مقیاسscaleصحیح = 0تعداد رقم‌های بعد از ممیز.
decimal-Dec.salam
واردسازی اعشاری
واردسازی عدد بزرگ

تابع ریشه:
    ناپایا الف := اعشاری.از مقیاس(۱۰۰۵، ۲)
    دیرکن الف.آزادسازی()
    سرچاپ الف.به رشته()، الف.صفر است()، الف.علامت()
    ب := الف.همانند()
    سرچاپ اعشاری.به رشته(ب)، اعشاری.مقیاس(ب)، عدد بزرگ.به رشته(اعشاری.بی‌مقیاس(ب))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.صفر())، اعشاری.به رشته(اعشاری.از صحیح(۴۲))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.جدید(عدد بزرگ.از صحیح(۳۱۴۱۵)، ۴))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.از اعشاری ماشین(۰.۱، ۳))
    سرچاپ اعشاری.صفر است(اعشاری.صفر())، اعشاری.منفی است(اعشاری.از صحیح(-۱))، اعشاری.علامت(الف)
    ناپایا د := اعشاری.همانند(الف)
    اعشاری.آزادسازی(د)
پایان
خروجی10.05 false 1 10.05 2 1005 0 42 3.1415 0.100 true true 1

آزادسازی Free

تابع آزادسازی()

آزادسازی free

تابع آزادسازی()
حافظه‌ی عدد را آزاد می‌کند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

صفر است IsZero

تابع صفر است(): منطقی

صفر است is_zero

تابع صفر است(): منطقی
اگر عدد صفر باشد، درست برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

علامت Sign

تابع علامت(): صحیح

علامت sign

تابع علامت(): صحیح
علامت عدد: منفی یک، صفر یا یک.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

همانند Clone

تابع همانند(): اعشاری

همانند clone

تابع همانند(): اعشاری
رونوشتی مستقل از عدد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

به رشته ToStr

تابع به رشته(): رشته

به رشته to_str

تابع به رشته(): رشته
عدد را با همه‌ی رقم‌های اعشارش به متن تبدیل می‌کند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

تابع‌ها

صفر Zero

تابع صفر(): اعشاری
عدد صفر.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

از صحیح FromInt

تابع از صحیح(v: صحیح۶۴): اعشاری
از یک عدد صحیح، عدد اعشاری بدون رقم اعشار می‌سازد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

از مقیاس FromScaled

تابع از مقیاس(unscaled: صحیح۶۴، scale: صحیح): اعشاری
عدد را از یک عدد صحیح و مقیاس می‌سازد؛ از مقیاس(۱۰۰۵، ۲) یعنی ۱۰٫۰۵. برای مبلغ‌هایی که به ریز واحد (مثل سنت) ذخیره شده‌اند مناسب است.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

جدید New

تابع جدید(unscaled: عدد بزرگ.صحیح، scale: صحیح): اعشاری
عدد را از یک عدد بزرگ و مقیاس می‌سازد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

همانند Clone

تابع همانند(d: اعشاری): اعشاری
رونوشتی مستقل از عدد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

آزادسازی Free

تابع آزادسازی(d &: اعشاری)
حافظه‌ی عدد را آزاد می‌کند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

از اعشاری ماشین FromFloat

تابع از اعشاری ماشین(f: اعشار۶۴، scale: صحیح): اعشاری
یک اعشار۶۴ را با تعداد رقم اعشار دلخواه تبدیل می‌کند و نیم را از صفر دور گرد می‌کند. خطای خود اعشار۶۴ با گرد کردن حذف می‌شود؛ ۰٫۱ با سه رقم دقیقاً ۰٫۱۰۰ می‌شود. مقدار ضرب در ۱۰scale باید در صحیح۶۴ جا شود.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

صفر است IsZero

تابع صفر است(d: اعشاری): منطقی
اگر عدد صفر باشد، درست برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

علامت Sign

تابع علامت(d: اعشاری): صحیح
علامت عدد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

منفی است IsNegative

تابع منفی است(d: اعشاری): منطقی
اگر عدد منفی باشد، درست برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

مقیاس Scale

تابع مقیاس(d: اعشاری): صحیح
تعداد رقم‌های اعشار عدد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

بی‌مقیاس Unscaled

تابع بی‌مقیاس(d: اعشاری): عدد بزرگ.صحیح
عدد صحیح بدون ممیز را، به شکل عدد بزرگ، برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Dec.salam

مقایسه Cmp

تابع مقایسه(a: اعشاری، b: اعشاری): صحیح
دو عدد را مقایسه می‌کند، بدون توجه به مقیاسشان؛ ۱٫۵۰ و ۱٫۵ برابرند.
decimal-Cmp.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    الف := اعشاری.از مقیاس(۱۵۰، ۲)
    ب := اعشاری.از مقیاس(۱۵، ۱)
    سرچاپ اعشاری.مقایسه(الف، ب)، اعشاری.یکسان است(الف، ب)
    سرچاپ اعشاری.کمتر است(الف، اعشاری.از صحیح(۲))، اعشاری.بیشتر است(الف، اعشاری.از صحیح(۲))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.کمینه(الف، اعشاری.از صحیح(۱)))، اعشاری.به رشته(اعشاری.بیشینه(الف، اعشاری.از صحیح(۱)))
پایان
خروجی0 true true false 1 1.50

یکسان است Equals

تابع یکسان است(a: اعشاری، b: اعشاری): منطقی
اگر دو عدد از نظر مقدار برابر باشند، درست برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Cmp.salam

کمتر است Less

تابع کمتر است(a: اعشاری، b: اعشاری): منطقی
اگر عدد اول کوچک‌تر باشد، درست برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Cmp.salam

بیشتر است Greater

تابع بیشتر است(a: اعشاری، b: اعشاری): منطقی
اگر عدد اول بزرگ‌تر باشد، درست برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Cmp.salam

کمینه Min

تابع کمینه(a: اعشاری، b: اعشاری): اعشاری
کوچک‌تر از دو عدد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Cmp.salam

بیشینه Max

تابع بیشینه(a: اعشاری، b: اعشاری): اعشاری
بزرگ‌تر از دو عدد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Cmp.salam

قرینه Neg

تابع قرینه(d: اعشاری): اعشاری
قرینه‌ی عدد.
decimal-Add.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    الف := اعشاری.از مقیاس(۱۰، ۱)
    ب := اعشاری.از مقیاس(۲۰، ۱)
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.جمع(الف، ب))، اعشاری.به رشته(اعشاری.تفریق(الف، ب))، اعشاری.به رشته(اعشاری.ضرب(الف، ب))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.تقسیم(الف، اعشاری.از صحیح(۳)، ۴، اعشاری.شیوه گردکردن.نیم به زوج))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.تقسیم گردشده(الف، اعشاری.از صحیح(۳)، ۲))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.توان(ب، ۳))، اعشاری.به رشته(اعشاری.قرینه(الف))، اعشاری.به رشته(اعشاری.قدرمطلق(اعشاری.قرینه(الف)))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.ضرب صحیح(الف، ۳))، اعشاری.به رشته(اعشاری.جمع صحیح(الف، ۱))، اعشاری.به رشته(اعشاری.تفریق صحیح(الف، ۱))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.تقسیم صحیح(اعشاری.از صحیح(۱۰)، ۴، ۲، اعشاری.شیوه گردکردن.رو به پایین))
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.درصد(اعشاری.از صحیح(۲۵۰۰۰۰)، اعشاری.از صحیح(۹)، ۰))
پایان
خروجی3.0 -1.0 2.00 0.3333 0.33 8.000 -1.0 1.0 3.0 2.0 0.0 2.50 22500

قدرمطلق Abs

تابع قدرمطلق(d: اعشاری): اعشاری
قدرمطلق عدد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

جمع Add

تابع جمع(a: اعشاری، b: اعشاری): اعشاری
جمع دقیق؛ مقیاس نتیجه بیشترین مقیاس دو عدد است.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

تفریق Sub

تابع تفریق(a: اعشاری، b: اعشاری): اعشاری
تفریق دقیق.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

ضرب Mul

تابع ضرب(a: اعشاری، b: اعشاری): اعشاری
ضرب دقیق؛ مقیاس نتیجه جمع مقیاس‌هاست.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

تقسیم Div

تابع تقسیم(a: اعشاری، b: اعشاری، scale: صحیح، mode: شیوه گردکردن): اعشاری
تقسیم با تعداد رقم اعشار و روش گرد کردنی که می‌دهید؛ مقیاس منفی ۰ حساب می‌شود. مقسوم‌علیه صفر به‌جای خطا ۰ می‌دهد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

تقسیم گردشده DivRound

تابع تقسیم گردشده(a: اعشاری، b: اعشاری، scale: صحیح): اعشاری
تقسیم تا scale رقم با گرد کردن نیم به زوج. مقسوم‌علیه صفر ۰ می‌دهد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

توان Pow

تابع توان(d: اعشاری، n: صحیح): اعشاری
عدد به توان صحیح n، به‌طور دقیق؛ مقیاس در n ضرب می‌شود. n منفی ۰ می‌دهد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

ضرب صحیح MulInt

تابع ضرب صحیح(d: اعشاری، v: صحیح۶۴): اعشاری
ضرب در یک عدد صحیح.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

جمع صحیح AddInt

تابع جمع صحیح(d: اعشاری، v: صحیح۶۴): اعشاری
جمع با یک عدد صحیح.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

تفریق صحیح SubInt

تابع تفریق صحیح(d: اعشاری، v: صحیح۶۴): اعشاری
تفریق یک عدد صحیح.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

تقسیم صحیح DivInt

تابع تقسیم صحیح(d: اعشاری، v: صحیح۶۴، scale: صحیح، mode: شیوه گردکردن): اعشاری
تقسیم بر یک عدد صحیح، با تعداد رقم و روش گرد کردن دلخواه. تقسیم بر ۰ نتیجه‌ی ۰ می‌دهد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

درصد Percent

تابع درصد(d: اعشاری، pct: اعشاری، scale: صحیح): اعشاری
pct درصدِ عدد را حساب و تا تعداد رقم داده‌شده نیم به زوج گرد می‌کند؛ مثلاً مالیات ۹ درصد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Add.salam

مجموع Sum

تابع مجموع(items: وکتور<اعشاری>): اعشاری
جمع دقیق همه‌ی عددهای یک وکتور؛ برای وکتور خالی ۰.
decimal-Split.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    کل := اعشاری.از مقیاس(۱۰۰۰۰، ۲)
    ناپایا سهم‌ها := اعشاری.تقسیم مساوی(کل، ۳)
    دیرکن اعشاری.آزادسازی همه(سهم‌ها)
    هر س در سهم‌ها:
        چاپ اعشاری.به رشته(س)، ""
    پایان
    سرچاپ ""
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.مجموع(سهم‌ها))
    ناپایا نسبت‌ها := وکتور {} برگردان وکتور<صحیح۶۴>
    دیرکن نسبت‌ها.آزادکن()
    نسبت‌ها.بیفزا(۱ برگردان صحیح۶۴)
    نسبت‌ها.بیفزا(۲ برگردان صحیح۶۴)
    ناپایا بخش‌ها := اعشاری.تخصیص نسبی(کل، نسبت‌ها)
    دیرکن اعشاری.آزادسازی همه(بخش‌ها)
    هر س در بخش‌ها:
        چاپ اعشاری.به رشته(س)، ""
    پایان
    سرچاپ ""
پایان
خروجی33.34 33.33 33.33 100.00 33.34 66.66

تغییر مقیاس Rescale

تابع تغییر مقیاس(d: اعشاری، scale: صحیح، mode: شیوه گردکردن): اعشاری
عدد را به مقیاس تازه می‌برد و اگر لازم باشد با روش داده‌شده گرد می‌کند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Round.salam

گردکردن Round

تابع گردکردن(d: اعشاری، scale: صحیح): اعشاری
عدد را به تعداد رقم اعشار داده‌شده گرد می‌کند، با روش نیم به زوج.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Round.salam

گردکردن نیم بالا RoundHalfUp

تابع گردکردن نیم بالا(d: اعشاری، scale: صحیح): اعشاری
گرد کردن معمولی مدرسه‌ای: نیم دور از صفر.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Round.salam

بریدن Truncate

تابع بریدن(d: اعشاری، scale: صحیح): اعشاری
رقم‌های اضافه را بدون گرد کردن دور می‌ریزد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Round.salam

پیراستن Trim

تابع پیراستن(d: اعشاری): اعشاری
صفرهای بی‌اثر آخر را برمی‌دارد؛ ۱٫۲۵۰۰ می‌شود ۱٫۲۵.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Round.salam

به رشته ToStr

تابع به رشته(d: اعشاری): رشته
عدد را با همه‌ی رقم‌های اعشارش به متن تبدیل می‌کند.
decimal-Parse.salam
واردسازی اعشاری

تابع ریشه:
    ناپایا شد := نادرست
    ق := اعشاری.تجزیه("1234567.891"، شد)
    سرچاپ شد، اعشاری.به رشته(ق)
    سرچاپ اعشاری.به رشته ثابت(ق، ۱)، اعشاری.قالب گروهی(ق، ۲، "٬"، "٫")
    سرچاپ اعشاری.به رشته(اعشاری.تجزیه با پیش فرض("نامعتبر"))
    ناپایا جا := نادرست
    سرچاپ اعشاری.به صحیح(اعشاری.از صحیح(۴۲)، جا)، جا، اعشاری.به اعشاری ماشین(ق)
پایان
خروجیtrue 1234567.891 1234567.9 1٬234٬567٫89 0 42 true 1234567.891

به رشته ثابت ToStrFixed

تابع به رشته ثابت(d: اعشاری، scale: صحیح): رشته
عدد را با دقیقاً scale رقم اعشار به متن تبدیل می‌کند و در صورت نیاز صفر می‌افزاید یا نیم به زوج گرد می‌کند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Parse.salam

قالب گروهی FormatGrouped

تابع قالب گروهی(d: اعشاری، scale: صحیح، group: رشته، point: رشته): رشته
عدد را با scale رقم، گردشده‌ی نیم به زوج، با جداکننده‌ی group برای هر سه رقم و point به‌عنوان ممیز به متن تبدیل می‌کند؛ برای نمایش فارسی، "٬" و "٫" بدهید.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Parse.salam

تجزیه Parse

تابع تجزیه(s: رشته، ok &: منطقی): اعشاری
متن را به عدد اعشاری تبدیل می‌کند. فاصله‌های دو سر را نادیده می‌گیرد و علامت، رقم فارسی یا عربی، _ میان رقم‌ها و توانی مثل e3 را می‌پذیرد؛ ویرگول یا ٫ به‌جای ممیز شکست می‌خورد. اگر نشد، ok نادرست می‌شود.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Parse.salam

تجزیه با پیش فرض ParseOr

تابع تجزیه با پیش فرض(s: رشته): اعشاری
متن را تبدیل می‌کند و اگر نشد، صفر برمی‌گرداند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Parse.salam

به صحیح ToInt

تابع به صحیح(d: اعشاری، ok &: منطقی): صحیح۶۴
بخش صحیح عدد را با بریدن به سمت صفر برمی‌گرداند؛ اگر در صحیح۶۴ جا نشود، ok نادرست می‌شود.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Parse.salam

به اعشاری ماشین ToFloat

تابع به اعشاری ماشین(d: اعشاری): اعشار۶۴
عدد را به نزدیک‌ترین اعشار۶۴ تبدیل می‌کند؛ فقط برای نمایش یا محاسبه‌ی تقریبی.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Parse.salam

تقسیم مساوی Split

تابع تقسیم مساوی(total: اعشاری، n: صحیح): وکتور<اعشاری>
مبلغ را به n سهم مساوی تقسیم می‌کند، طوری که جمع سهم‌ها دقیقاً همان مبلغ شود؛ کوچک‌ترین واحدهای باقی‌مانده یکی‌یکی به سهم‌های اول می‌رسند. کمتر از یک سهم وکتور خالی می‌دهد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Split.salam

تخصیص نسبی Allocate

تابع تخصیص نسبی(total: اعشاری، ratios: وکتور<صحیح۶۴>): وکتور<اعشاری>
مبلغ را به نسبت‌های صحیح داده‌شده تقسیم می‌کند و جمع سهم‌ها دقیقاً همان مبلغ می‌ماند؛ واحدهای باقی‌مانده به سهم‌های اول می‌رسند. نسبت منفی یا جمع نسبت صفر وکتور خالی می‌دهد.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Split.salam

آزادسازی همه FreeAll

تابع آزادسازی همه(v &: وکتور<اعشاری>)
حافظه‌ی همه‌ی عددهای یک وکتور و خود وکتور را آزاد می‌کند.

نمونه‌ی این مورد همراه با موارد بالاتر آمده است: decimal-Split.salam